Thiết lập nguyên tắc kế toán cho thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam CAEX

Thiết lập nguyên tắc kế toán cho thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam

Thông tư 15/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính Việt Nam ban hành đã đưa ra khung hướng dẫn kế toán dành cho các tổ chức tham gia thị trường tài sản mã hóa trong giai đoạn thí điểm theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP. Đây là bước quan trọng nhằm chuẩn hóa cách ghi nhận, quản lý và báo cáo tài chính trong một lĩnh vực còn khá mới.

---

Tuân thủ chuẩn mực kế toán hiện hành

Các tổ chức tham gia thị trường – bao gồm sàn giao dịch, đơn vị phát hành và nhà đầu tư tổ chức – phải tuân thủ đầy đủ Luật Kế toán, chuẩn mực kế toán Việt Nam và chế độ kế toán doanh nghiệp.

Việc hạch toán được thực hiện theo hệ thống quy định hiện hành, kết hợp với hướng dẫn bổ sung từ Thông tư để đảm bảo phản ánh đúng bản chất các hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa.

---

Nguyên tắc kế toán đối với sàn giao dịch (tổ chức cung cấp dịch vụ)

• Doanh thu từ các dịch vụ như giao dịch, lưu ký hay phát hành tài sản mã hóa được ghi nhận vào doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ.

• Phải theo dõi chi tiết theo từng loại dịch vụ để đảm bảo minh bạch.

• Tài sản khách hàng được tách biệt hoàn toàn với tài sản của doanh nghiệp:

  • Không ghi nhận là tài sản của công ty

  • Theo dõi riêng theo từng khách hàng và từng loại tài sản

• Hoạt động tự doanh (nếu có) được hạch toán tương tự kinh doanh chứng khoán, nhưng không đồng nghĩa coi tài sản mã hóa là chứng khoán.

---

Nguyên tắc kế toán đối với tổ chức phát hành

Việc ghi nhận kế toán phụ thuộc vào bản chất của tài sản mã hóa:

• Nếu mang tính huy động vốn → hạch toán tương tự khoản vay

• Nếu có tính chất khác → xử lý theo mục đích phát hành và nghĩa vụ đi kèm

Cách tiếp cận này giúp tránh “áp cứng” một mô hình kế toán cho mọi loại tài sản số.

---

Nguyên tắc kế toán đối với nhà đầu tư

• Nhà đầu tư tổ chức ghi nhận hoạt động mua bán tài sản mã hóa tương tự đầu tư tài chính

• Việc hạch toán phụ thuộc vào mục đích nắm giữ (ngắn hạn, dài hạn, kinh doanh…)

• Phải đảm bảo phản ánh đúng giá trị và rủi ro của khoản đầu tư

---

Ý nghĩa của quy định mới

Thông tư này giúp:

• Chuẩn hóa cách ghi nhận tài sản mã hóa trong báo cáo tài chính

• Tăng tính minh bạch và khả năng kiểm soát của cơ quan quản lý

• Tạo nền tảng cho việc kiểm toán, thuế và quản trị rủi ro

Nói thẳng ra, nếu không có khung kế toán rõ ràng thì thị trường crypto rất khó được “chính thống hóa”. Quy định này là một trong những mảnh ghép quan trọng để đưa tài sản mã hóa từ vùng “xám” sang môi trường tài chính có kiểm soát.

---

Nếu bạn muốn, mình có thể giải thích dễ hiểu hơn bằng ví dụ thực tế (ví dụ: một sàn như CAEX sẽ hạch toán tiền và crypto của người dùng ra sao).